محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى

52

آثار عجم ( فارسى )

بداريم ، بايد تفاوت ميانهء « غوله » از ناحيهء زيدون كوه گيلويه و محمّره را كه 31 فرسخ است ، از در ازاى فارس كم كنيم . . . » ( فارسنامهء ناصرى ، به تصحيح دكتر منصور رستگار فسائى ، اميركبير ، جلد دوم ، ص 899 ) . 4 . « . . . تا اوايل سلطنت كريم خان زند . . . آن را دروازهء فسا مىگفتند . . . در جنوبى شيراز است . » ( فارسنامهء ناصرى ، ص 908 ، چاپ اميركبير ) . 5 . رك : فارسنامهء ناصرى ، ص 1294 . استاد فقيد مرحوم على سامى دربارهء اين قصر كه سابقا آن را « تخت سليمان » و « مسجد سليمان » مىناميده‌اند و در ده كيلومترى مشرق شيراز ، درست در مغرب « دست خضر » بر بالاى تپه‌اى قرار دارد - مرقوم داشته‌اند : « . . . در روى تپه ، يك درگاه سنگى كه دو نقش بر بدنهء آن منقوش است ، ديده مىشود كه حجّارى اين سنگها ، به احتمال قريب به يقين ، در دورهء هخامنشيها و با حجّاريهاى تخت جمشيد همزمان بوده كه چند صباحى در عرض سال مقرّ سلاطين هخامنشى و بعدا مقرّ حكمرانى ولات و امراى محلّى گرديده است و پاره‌اى معتقدند كه سنگهاى نامبرده را شايد از تخت جمشيد آورده باشند . كاوشهاى علمى . . . ثابت نموده كه به احتمال قوى در زمان هخامنشيان ، خشايارشا قصر كوچكى در همين محل ساخته . . . كه در زمان غلبهء اعراب و ساير مهاجمين ، به سرنوشت ساختمانهاى هخامنشى و ساسانى دچار گرديده است و فعلا فقط يك درگاه از آن باقى است . » ( رك : شيراز ، از استاد مرحوم على سامى ؛ به نقل از صفحهء 15 و 16 و 17 : « بناهاى تاريخى و آثار هنرى جلگهء شيراز » از مرحوم على نقى بهروزى ) . 6 . استاد سامى نوشته‌اند : « . . . خود درگاه نيز متعلّق به او نيست و كوچكتر است و بعلاوه خود درگاه نيز